เรื่องที่ควรรู้ไว้ก่อนจะจัดฟันเด็ก การพาลูกไปจัดฟันตั้งแต่อายุยังน้อย (หรือที่เรียกว่า Interceptive Orthodontics) เป็นการลงทุนที่คุ้มค่าในระยะยาวครับ แต่ก่อนจะตัดสินใจเริ่ม มี 5 เรื่องสำคัญที่คุณพ่อคุณแม่ควรรู้ เพื่อให้การรักษาราบรื่นและได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดครับ:
1. "7 ขวบ" คือช่วงเวลาทองที่ควรพบหมอครั้งแรก
สมาคมทันตแพทย์จัดฟันแนะนำว่า เด็กควรได้รับการตรวจประเมินเรื่องจัดฟันครั้งแรกตอน อายุประมาณ 7 ปี ครับ
ทำไมต้อง 7 ขวบ: เพราะเป็นช่วงที่ฟันแท้ซี่หน้าและฟันกรามซี่แรกเริ่มขึ้น คุณหมอจะสามารถมองเห็นความผิดปกติของโครงสร้างขากรรไกรได้ทันที
ไม่ได้แปลว่าต้องติดเหล็กทันที: การไปหาหมอตอน 7 ขวบ อาจเป็นเพียงการติดตามผล หรือการใช้เครื่องมือช่วย "กันที่" ไว้ให้ฟันแท้ซี่อื่นขึ้นมาได้ถูกตำแหน่งครับ
2. การจัดฟันเด็กแบ่งเป็น "2 ระยะ" (Two-Phase Treatment)
ต้องเข้าใจก่อนว่าการจัดฟันเด็กส่วนใหญ่มักจะไม่จบในรอบเดียว:
ระยะที่ 1 (Phase 1): ทำในช่วงที่ยังมีฟันน้ำนมผสมฟันแท้ (อายุ 7-10 ปี) เน้นปรับโครงสร้างขากรรไกร ขยายพื้นที่ให้ฟันแท้ หรือแก้ปัญหาฟันยื่น/ฟันคร่อมรุนแรง
ระยะที่ 2 (Phase 2): ทำเมื่อฟันแท้ขึ้นครบแล้ว (อายุ 11-13 ปีขึ้นไป) เน้นการเรียงฟันให้สวยงามและสบฟันได้สมบูรณ์แบบด้วยการใส่เหล็กดัดฟันครับ
3. วินัยและความร่วมมือคือ "กุญแจสำคัญ"
เครื่องมือจัดฟันเด็กหลายชนิดเป็นแบบ ถอดได้ เช่น เครื่องมือขยายเพดานปาก หรือเครื่องมือปรับตำแหน่งขากรรไกร
ข้อควรระวัง: หากลูกไม่ยอมใส่ตามเวลาที่หมอสั่ง หรือชอบถอดลืมทิ้งไว้ การรักษาก็จะไม่คืบหน้า
คุณพ่อคุณแม่ต้องเป็น "ผู้ช่วยคุณหมอ" ในการกำกับดูแลวินัยของลูกอย่างใกล้ชิดครับ
4. ความสะอาดต้อง "คูณสอง"
เมื่อมีเครื่องมือในปาก การแปรงฟันแบบปกติอาจไม่เพียงพอ
ความเสี่ยง: หากแปรงฟันไม่สะอาด เด็กจะเสี่ยงต่อ ฟันผุและเหงือกอักเสบ ได้ง่ายและรวดเร็วมาก
คุณแม่ต้องเตรียมอุปกรณ์เสริม เช่น แปรงซอกฟัน หรือไหมขัดฟันสำหรับคนจัดฟัน และคอยตรวจเช็กความสะอาดหลังลูกแปรงฟันทุกครั้งครับ
5. ค่าใช้จ่ายที่ต้องวางแผน
การจัดฟันเด็กอาจมีค่าใช้จ่ายที่ดูเหมือนสูงในช่วงแรก เพราะมีทั้งค่าเครื่องมือปรับขากรรไกร และค่าติดเหล็กในอนาคต
อย่างไรก็ตาม การเริ่มตั้งแต่เด็กจะช่วย ลดค่าใช้จ่ายในระยะยาว เพราะอาจช่วยให้ไม่ต้องผ่าตัดขากรรไกร หรือไม่ต้องถอนฟันแท้ทิ้ง ซึ่งเป็นการรักษาที่ยุ่งยากและแพงกว่ามากครับ
💡 ทริคเล็กๆ สำหรับคุณแม่:
ก่อนเริ่มจัดฟัน แนะนำให้พาลูกไป เคลียร์ช่องปาก (อุดฟัน ขูดหินปูน) ให้เรียบร้อย และควรเลือกคลินิกที่เดินทางสะดวก เพราะต้องพาน้องไปปรับเครื่องมือเป็นประจำทุกเดือนครับ
